UNIT 4 : CAN / CAN'T
Can, İngilizce'de kullanım sıklığı yüksek olan kip belirteçleri arasındadır. Geniş zaman (Simple Present Tense) ile kullanılır. Can ve can't tümcede yardımcı fiil işlevi görürler ve birlikte kullanıldıkları eylemlere çeşitli anlamlar kazandırırlar. Can'in cümleye kattığı en temel anlam "bir işi yapabilme, bir işe gücü yetme"dir. Diğer anlamları daha sonraki senelerde işlenecektir. Can "-ebilmek, -abilmek" anlamındadır ve tüm şahıslarda hiçbir değişikliğe uğramadan kullanılır.
* Subject + can + V1 (fiilin ilk hali)
Examples:
I can speak English. ( İngilizce konuşabilirim.)
He can swim well. ( O, iyi yüzebilir.)
They can run fast. ( Onlar hızlı koşabilirler.)
Can ile nasıl olumlu cümle kurulduğunu yukarıdaki örneklerde gördük Şimdi ise nasıl olumsuz cümle kurulduğunu görelim:
Her zaman yaptığımız gibi İngilizce'deki olumsuzluk eki NOT kullanacağız. Can not ile "can't veya cannot" biçiminde kullanılır. Anlamı "yapamamak, gücü yetmemek"tir.
* Subject + can't/ cannot + V1
Examples:
I cannot play the piano. (Ben piyano çalamam.) Çalmaya yeteneği/gücü yok.
Ahmet can't solve this problem. (Ahmet bu problemi çözemez.) Çözmeye yeteneği/gücü yok.
You cannot draw picture. ( Sen resim çizemezsin.) Çizmeye yeteneği/gücü yok.
*Aşağıdaki soruyu cevaplayalım!
Şimdi de can ile soru cümlesi kurmayı öğrenelim. Soru cümlesi kurarken daha önceki ünitelerde de yaptığımız gibi "can" yardımcı fiilini cümlenin başına alıyoruz:
* Can + subject + V1 ...?
Examples:
Can I drive a car? ( Araba sürebilir miyim?) Buna yeteneğim var mı?
Can you speak Spanish? ( İspanyolca konuşabilir misin?) Buna yeteneğin var mı?
Can your father fix a machine? (Senin baban bir makineyi tamir edebilir mi?) Buna yeteneği/gücü var mı?
Yes / No Questions
Evet veya hayır diyerek kısa cevap verdiğimiz sorulardır.
A: -Can you wake up early in mornings? ( Sabahları erken kalkabilir misin?)
B: -Yes, I can. / No, I can't. (Evet kalkabilirim. / Hayır kalkamam.)
A: -Can turtles run fast? ( Kaplumbağalar hızlı koşabilir mi?)
B: -No, they can't. ( Hayır koşamazlar.)
A: -Can Ali dance at the party? ( Ali partide dans edebilir mi?)
B: -Yes, he can. / No, he can't. (Evet edebilir. / Hayır edemez.)
Yukarıda gördüğünüz gibi kısa cevaplarda özel isim kullanmıyoruz. Özel isim yerine ona karşılık gelen kişi zamirini kullanıyoruz!*
Aşağıdaki boşlukları can ya da can't ile doldurup cevapları sınıfa getirmenizi istiyorum. Başarılar...
Exercises: 1) A dolphin ........... swim, but it ........... walk.
2) A parrot .......... write, but it ........... talk.
3) A frog .......... fly, but it ........... jump.
4) Beril ........ act well, because she is very talented.
5) My dog ........ catch the ball, because it is very clever.
6) We ......... live long without air.
7) Your aunt is a nurse. She ........ give injections.
8) I ........ play the flute, but I ......... play the violin.
9) A: -....... you ride a horse? B: -No, I ..... .
10) Cats ....... climb up trees, but dogs ........ .
